***************************
Στην εικόνα βλέπουμε το αγαπημένο μου βραχιόλι. Το αγόρασα μόλις μπήκαμε στο ευρώ, από γνωστό μου κατασκευαστή που είχε την ιδέα να φτιάξει ένα κόσμημα αναμνηστικό με πεντάρες και δεκάρες της δραχμής. Στην πραγματικότητα εκείνη την στιγμή δεν είχα καταλάβει ότι θα το φορούσα με λύσσα, χειμώνα και καλοκαίρι, κάθε χρόνο από τότε και μετά.
Βασικά, τίποτα δεν είχα καταλάβει. Το ευρώ που υιοθετήθηκε ταυτόχρονα ως επίσημο νόμισμα από 21 χώρες της Ευρωπαϊκής κοινότητας, σε αυτές και η Ελλάδα, μου φαινόταν απλώς μια ακόμα αλλαγή στην ιστορία της χώρας. Όχι κάτι σημαντικό αλλά κάτι ακόμα που συνέβαινε. Μήπως δεν είχαμε αλλάξει νόμισμα μετά την Τουρκοκρατία, δεν πήγαμε από τα ξενικά γρόσια στην ελληνική δραχμή; Θα μου έπαιρνε λίγο να προσαρμοστώ νοητικά στους νέους υπολογισμούς, αλλά πόσο πιά, έτσι κι αλλιώς στα οικονομικά ήμουν όλη μέρα.
Πόσο λάθος είχα, πόσο λάθος!
Τους πρώτους δύο μήνες δεν χρειάστηκε να κάνω κανέναν υπολογισμό, οι τιμές στους καταλόγους και τα μεμονωμένα προϊόντα ήταν και στα δύο νομίσματα, και ίδιες με πριν έως το τελευταίο λεπτό: Ο καφές μου στον "Γρηγόρη" στοίχιζε 1,03 ευρώ. Όμως αιφνίδια στις 1 Μαρτίου ανέβηκε στο 1,10 "λόγω στογγυλοποίησης". Ο Γρηγόρης δεν μπορούσε να βρει τόσα πολλά δίλεπτα και πεντάλεπτα, γι αυτό στρογγύλεψε το ποσόν προς τα πάνω. Δεν του πέρασε καθόλου από τον νου να το στρογγυλέψει προς τα κάτω, παρά το ότι η αρχική τιμή του καφε μου βρισκόταν πολύ κοντύτερα στο 1 ευρώ παρά στο 1,10.
Αμέσως μετά ήρθαν οι παράλογες αυξήσεις. Σε χρόνο dt το κουλούρι στους πλανόδιους και το ματσάκι μαϊντανός στην λαϊκή, από 50 δραχμές πήγε 50 λεπτά, λες κι ήταν πολύ υποτιμητικο για το κουλούρι να στοιχίζει μόνο 15 λεπτά του ευρώ, όπως έπρεπε. Οι τιμές λοιπόν ανέβηκαν γενικά εξαιτίας του ευρώ, γιατί δεν λείπουν ποτέ οι επιτήδειοι στην Αγορά που ψάχνουν μια αναμπουμπούλα ώστε να ωφεληθούν. Ο,τι ανέβηκε, δεν ξανακατέβηκε ποτέ -με εξαίρεση το πετρέλαιο που παίζει ανάλογα τα στοιχήματα του Χρηματιστηρίου πάνω του. Μηδενικό οικονομικό όφελος από το ευρώ για εμάς τους πολλούς.
Το ζήτημα της ακριβείας που συνόδεψε το ευρώ ήταν ένα θέμα, όμως όχι το σπουδαιότερο. Η ατομική ταυτότητα του καθενός μας ήταν πιο σπουδαίο ζήτημα. Το ευρώ το ένιωθα και το νιώθω ξένο προς την χώρα μας, μη ελληνικό. Ξέρω ότι είμαστε μέρος της Ευρώπης κι η Ευρώπη μέρος της ελληνικής μυθολογίας, ωστόσο το ευρώ δεν είναι ούτε η ήπειρος Ευρώπη, ούτε το μυθικό πρόσωπο. Είναι ένα τεχνητό κατασκεύασμα πιθανόν γερμανικής επινόησης, με το ζόρι επιβεβλημένο σε όλους μας, τακτική κι αυτή συνηθισμένη στους Γερμανούς. Το βλέπω ακόμα σήμερα ως μια μπότα στο πρόσωπο μου.
Χάνοντας την δραχμή, έχασα κάτι από την εθνική μου ταυτότητα, από την εθνική κυριαρχία της χώρας μου, έχασα την σύνδεση με το παρελθόν. Φαίνεται σαν να μοιράζομαι ένα κοινό παρελθόν με τους Ιταλούς που είχαν λίρα, με τους Γερμανούς που είχαν μάρκο, με τους Γάλλους που είχαν φράγκο. Αυτό, δεν αληθεύει.
Χάνοντας την δραχμή, έβαλα ένα κενό στην κατανόηση των ιστοριών που μου έλεγε η γιαγιά μου, η μαμά μου κι η πεθερά μου, κι εγώ η ίδια δεν θα μπορώ να πω με τις σωστές λέξεις δικές μου ιστορίες στα εγγόνια μου, θα πρέπει να τις προσαρμόσω ανά σημεία όλες σε ευρώ. Γιατί να συμβεί αυτό;
Σε γενικές γραμμές αισθάνομαι αποκομμένη από το ευρώ, παρά το ότι όλη μέρα γράφω νούμερα σε χιλιάδες ή εκατομμύρια ευρώ. Είναι λες και η ζωή συμβαίνει, όμως περιλαμβανει μόνο όσα λέμε με τους φίλους και τους δικούς μας και όσα κάνουμε με τα χέρια μας. Όλο το οικονομικό σκέλος του σήμερα, ναι, κάπου συμβαίνει κι αυτό, αλλά σε ένα παράλληλο σύμπαν, αλλού, όχι εδώ, στην ζωή που μετράει.
Το ξέρω ότι δεν μπορώ να κάνω τίποτα για να ξαναφερω την δραχμή, για να μου ξαναγίνουν οι τιμές των πραγμάτων κατανοητές σε βάθος, για να νιώθω πως είμαι κι εγώ μέρος της οικονομικής ζωής της χώρας. Ας είναι. Τουλάχιστον μπορώ να φοράω το όμορφο βραχιόλι μου με τις δεκάρες και τις πεντάρες με υπερηφάνεια, ως υπενθύμιση του πόσο πιο όμορφη κι ανθρώπινη ήταν κάποτε η Ελλάδα και πόσο τυχερή εγώ που πρόλαβα να την ζήσω.
Ποιός θα το περίμενε πως μια μέρα οι δεκάρες κι οι πεντάρες πάνω μου, θα με έκαναν να νιώθω υπερήφανη!